Als psycholoog en businesscoach zie ik vaak hoe leiders hun best doen om sterk te blijven, vooral in uitdagende tijden. Wat me daarbij opvalt: de overtuiging dat je als leider je stress moet ‘managen’ in stilte. Dus niets laten merken, en niemand mee belasten.
Maar stress laat zich niet verstoppen. Niet in je gedrag, niet in je energie, en zéker niet in de impact die je (onbewust) hebt op je team.
Ons brein is voortdurend afgestemd op de signalen van anderen. Medewerkers voelen het haarfijn aan als jij onder druk staat, en ook als je er geen woord over rept.
Recente onderzoeken bevestigen dit:
- Het 2023 Global Culture Report (O.C. Tanner) laat zien dat 70% van de medewerkers merkt wanneer hun leidinggevende gestrest is. Dit verhoogt de kans op burn-out met maar liefst 520% en verlaagt betrokkenheid met 51%.
- Uit een studie gepubliceerd in BMC Nursing (2023) blijkt dat stress bij leiders het risico op een ‘stiltecultuur’ vergroot: teamleden houden zich in, durven minder te zeggen, en de samenwerking stokt.
- En volgens SHRM (2025) is dysfunctioneel leiderschap vaak ingegeven door chronische stress en één van de grootste veroorzakers van werkdruk en verloop.
Wat betekent dit in de praktijk?
Stress werkt als een soort ‘besmettelijke ruis’ in een team. Het beïnvloedt hoe jij communiceert, besluiten neemt, en verbinding maakt. Maar ook: hoe veilig anderen zich voelen om open te zijn.
Als leider heb je invloed. Niet pas als je alles op orde hebt, maar juist in hoe je omgaat met dat wat je moeilijk vindt. Dat is geen zwakte. Dat is menselijk.
Hoe verminder je stress?
Ten eerste is het herkennen en accepteren belangrijk. Ten tweede, maak een plan om te ontstressen. Heb je een drukke baan waarvoor je elke dag vroeg moet opstaan, maar ga je elke avond pas laat naar bed? Of durf je moeilijk ‘nee’ te zeggen, waardoor je bijna elke avond werkt? Chronische stress verminder je door deze denkpatronen of gewoontes te doorbreken. Dit noemen we copingstrategieën.
Welke copingstijl het meest geschikt is verschilt per situatie. Hieronder leg ik twee copingstrategieën uit die ik toepas tijdens de coachingsessies;
1. De oplossingsgerichte copingstrategie
De oplossingsgerichte copingstrategie is geschikt voor situaties die je zelf kunt beïnvloeden of oplossen. Bij oplossingsgerichte coping zoeken we samen naar welke stappen jij nodig hebt om het probleem op te lossen. Stel: je werk stapelt zich op en je weet niet meer hoe je het afkrijgt, je werkt s’avonds door. Door je werk dagelijks anders in te plannen en blokken te maken in je agenda, heb je al een goede oplossingsgerichte copingstrategie te pakken. Misschien weet je dit al, maar doe je het niet. Dan coach ik je op het daadwerkelijk toepassen ervan, totdat je gedrag als het ware is geautomatiseerd.
2. De emotiegerichte copingstrategie
Emotiegerichte coping is geschikt voor situaties die je overkomen en waar je zelf weinig invloed op hebt. Bij emotiegerichte coping gaat het om de specifieke betekenis die je geeft aan een taak die je bijvoorbeeld nog moet uitvoeren: Zie je een grote klus als een mooie uitdaging of als een zware taak die je het liefste zou uitstellen? Het gaat dan om de wijze van denken die je eigenlijk wel zou willen wijzigen.
Je gedachten spelen namelijk een grote rol in de manier waarop je iets benadert of je gedachten spelen een rol in hoe jij stress ervaart. Het veranderen van de betekenis die je geeft aan een bepaalde taak – ofwel het veranderen van gedachten over een situatie – het is allemaal mogelijk. Gedurende de coachingsessies leer ik je bepaalde technieken vanuit de cognitieve gedragstherapie die jou daarbij helpen. Want uiteindelijk willen we allemaal weer ontspannen naar het werk. Met meer rust en minder stress.
